Mocna wyprzedaż

Takie sesje jak 5 listopada nie zdarzają się często i są efektem najczęściej fundamentalnego przeszacowania oczekiwań i bardzo dużego zaskoczenia inwestorów.

Wykres 1. Dzienne zmiany indeksu spółek technologicznych Nasdaq.

Źródło: obliczenia własne na podstawie danych stooq.pl

Wykres 2. Dzienne zmiany indeksu spółek producentów półprzewodników. 

Źródło: obliczenia własne na podstawie danych stooq.pl

Czym one zostały spowodowane?

Jak centra danych stały się problemem politycznym

Jeszcze rok temu centra danych były przedstawiane niemal wyłącznie jako źródło wzrostu gospodarczego. Stopniowo stawały się jednak postrzegane są przez wyborców jako obciążenie dla lokalnych społeczności. Przeciwnicy nowych inwestycji wskazywali coraz częściej na towarzyszące ich budowom i funkcjonowaniu: ogromne zużycie energii i wody, presję na lokalne sieci energetyczne, wzrost cen nieruchomości, preferencyjne traktowanie wielkich korporacji technologicznych pod względem podatków.

Według powyborczych analiz temat AI i centrów danych był jednym z najważniejszych zagadnień wyborczych w wielu okręgach. Demokraci przeznaczyli ponad 100 mln USD na kampanię przedstawiającą Republikanów jako zbyt blisko związanych z sektorem AI i operatorami centrów danych. 

Co faktycznie mówili Demokraci

Jak do tej pory nie pojawiły się jeszcze konkretne projekty radykalnych ustaw wymierzonych w AI. Pojawiła się jednak wyraźna zmiana retoryki. Nowo wybrany senator Sherrod Brown stwierdził: "I do not work for data centers." Z kolei Annie Andrews deklarowała, że decyzje o inwestycjach powinny należeć do mieszkańców, a nie do miliarderów czy korporacji budujących centra danych. Senator Jon Ossoff podkreślał konieczność większej kontroli nad Big Techem oraz wpływem największych firm technologicznych na społeczeństwo. Jednocześnie pojawiły się zapowiedzi nowych działań legislacyjnych dotyczących bezpieczeństwa AI i odpowiedzialności firm rozwijających sztuczną inteligencję.

Oliwy do ognia dodały wybory gubernatorów 

Jeszcze większe znaczenie dla spółek sektora AI mogą mieć nie wybory do Kongresu, ale wybory gubernatorskie. Budowa nowoczesnego kampusu AI wymaga: dostępu do energii, przyłączenia do sieci, pozwoleń środowiskowych, zgód budowlanych, ulg podatkowych, decyzji lokalnych regulatorów. Większość tych kompetencji należy do władz stanowych.

Szczególnie niepokojące dla inwestorów było to, że niespodziewane sukcesy Demokratów nie nastąpiły w stanach o marginalnym znaczeniu dla sektora technologicznego, lecz właśnie w Teksasie, Ohio i Georgii, czyli regionach znajdujących się w centrum amerykańskiego boomu inwestycyjnego związanego z AI. Rynek odebrał te sygnały jako zmianę klimatu politycznego. Jeszcze kilka miesięcy temu politycy prześcigali się w deklaracjach wspierania AI. Obecnie coraz częściej mówią o jej ograniczaniu i kontrolowaniu. W kampanii wielokrotnie pojawiały się odniesienia do Elona Muska, który atakowany był za m.in. za koncentrację władzy technologicznej, niekontrolowany rozwój AI, brak cenzurowania platform społecznościowych (o co zabiegają nieustannie Demokraci).

Szczególne znaczenie ma tutaj stan Ohio, gdzie znajduje się jeden z największych planowanych projektów infrastruktury AI na świecie związany z OpenAI, SoftBank, SB Energy oraz wspierany przez Nvidia, a gdzie zwycięstwo Demokratki Amy Acton może oznaczać większy opór polityczny wobec dalszej rozbudowy tych projektów.

Podsumowanie i wnioski 

Od końca 2022 roku rynek przyjmował niemal liniową zależność: więcej AI -> więcej centrów danych -> więcej potrzebnych półprzewodników. Wyceny wielu firm zakładały, że tzw. hipersaklerzy, a więc spółki takie jak Microsoft, Amazon, Meta czy Alphabet będą przez wiele lat dynamicznie zwiększać wydatki inwestycyjne. Obecnie inwestorzy zaczynają zadawać pytanie: Co jeśli zbudowano już znaczną część infrastruktury potrzebnej do kolejnej fazy rozwoju AI?

Obecna korekta na razie nie wygląda na odrzucenie samego megatrendu AI. Znacznie bardziej przypomina rewizję oczekiwań dotyczących tempa jego rozwoju. Rynek zorientował się w sporej mierze, że przyszłość AI nie zależy wyłącznie od postępu technologicznego. Coraz większe znaczenie będą miały w USA: polityka, lokalne społeczności, decyzje gubernatorów stanów, a przede wszystkim społeczne nastawienie do Big Techów. Możliwe też jednak, że stany, w których klimat dla inwestycji w centra dane się pogorszy stracą inwestycje na rzecz stanów, w których potrzeba nowych miejsc pracy jest większa.

Najbardziej niepokojącym sygnałem dla sektora nie są pojedyncze wypowiedzi Demokratów ani nawet pojedyncze wybory gubernatorów. Jest nim fakt, że w wielu miejscach Ameryki sprzeciw wobec ekspansji centrów danych okazał się skutecznym narzędziem politycznym. Jeżeli ten trend utrzyma się w kolejnych latach, obecne spadki mogą być nie tylko korektą wycen, ale początkiem głębszej zmiany sposobu, w jaki rynek postrzega cały boom infrastrukturalny związany ze sztuczną inteligencją.

Warto jednak zwrócić też uwagę, że niezależnie od ograniczeń politycznych dla dalszego rozwoju infrastruktury centrów danych, już w okresie przed wyborami inwestorzy coraz uważniej śledzili wyniki spółek, czy za ich wzrostem nakładów inwestycyjnych podąża adekwatny wzrost finansowych korzyści z tego tytułu i coraz częściej bywali sceptyczni. 

Hiperskalerzy byli skłonni do szybkiego zwiększania popytu, co jednak ostatecznie niekoniecznie musiało mieć uzasadnienie biznesowe, gdyż pogoń za coraz lepszymi modelami językowymi niekoniecznie musi oznaczać wyższych zysków z tego tytułu, wszak dla części klientów istotna jest atrakcyjność cenowa rozwiązań AI, a nie ich jak najwyższy poziom zaawansowania. Ostatecznie nie kursy spółek takich jak wymienieni wyżej hiperskalerzy, ale dostawcy półprzepwodników i innej infrastruktury do centrów danych stracili na wartości 5 listopada najbardziej. 

Tym niemniej, taki zimny prysznic dla tej technologicznej, najbardziej dynamicznie rosnącej w poprzednich latach części amerykańskiego rynku akcji kiedyś musiał nadejść, a zaskakujące wyniki wyborów posłużyły jako jej katalizator. W długim terminie ta korekta może jeszcze spółkom wyjść na dobre, natomiast w krótkim terminie zakres dalszej reakcji inwestorów, jak po każdych gwałtownych ruchach, jest trudno przewidywalny. Mniej prawdopodobne stają się natomiast w najbliższym czasie debiuty giełdowe czołowych inwestorów w sektorze AI, jak chociażby spółki Anthropic. 

Autor: Zbigniew Obara, Menedżer ds. Analiz

Ważne informacje

Materiał został wydany jedynie w celach informacyjnych i nie jest ofertą ani zachętą do dokonywania transakcji kupna lub sprzedaży papierów wartościowych lub innych instrumentów finansowych. Materiał ten nie stanowi analizy inwestycyjnej, analizy finansowej ani innej rekomendacji o charakterze ogólnym dotyczącej transakcji w zakresie instrumentów finansowych, o których mowa w art. 69 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.