Derywaty

Kontrakty terminowe notowane na giełdzie (futures) - to instrumenty pochodne, w których stronami kontraktu są kupujący, inaczej: zajmujący długą pozycję na kontrakcie terminowym oraz sprzedający, inaczej: zajmujący krótką pozycję na kontrakcie terminowym. Po nabyciu instrumentu obie strony kontraktu mają 2 możliwości: zamknąć pozycję przed terminem wygaśnięcia lub czekać do końca terminu.

Rodzaje kontraktów terminowych notowanych na GPW:

• Kontrakty akcyjne - umożliwiają zabezpieczenie portfela przed ryzykiem spadku cen akcji. Ich instrumentem bazowym są akcje danej spółki.
• Kontrakty indeksowe - instrumentem bazowym tych kontraktów jest indeks giełdowy, np. indeks WIG20.
• Kontrakty walutowe - mogą stanowić zabezpieczenie przed wzrostem lub spadkiem kursu walutowego. Ich instrumentem bazowym jest kurs waluty.

Opcje to instrumenty pochodne, w których jedna ze stron - nabywca opcji, ma prawo kupna lub sprzedaży instrumentu bazowego, z którego może skorzystać lub nie. Druga strona - wystawca opcji, ma z kolei obowiązek kupna lub sprzedaży instrumentu po ustalonej cenie.


Wyróżniamy dwa rodzaje opcji:

• Opcja kupna -  nazywana również opcją call, daje prawo nabywcy opcji do zakupu określonej ilości instrumentu bazowego po ustalonej cenie w określonym terminie. Wystawca takiej opcji ma obowiązek sprzedaży instrumentu nabywcy, jeśli ten zdecyduje się skorzystać ze swojego prawa do zakupu.
• Opcja sprzedaży - nazywana również opcją put, daje prawo nabywcy opcji do sprzedaży określonej ilości instrumentu bazowego po ustalonej cenie w określonym terminie. Wystawca takiej opcji ma obowiązek kupna instrumentu od nabywcy, jeśli ten zdecyduje się skorzystać ze swojego prawa do sprzedaży.

F   ALR   M   26   20

• symbol oznaczający rodzaj kontraktu np.:  F - kontrakt terminowy - futures
• skrót nazwy instrumentu bazowego np.: ALR - akcje Alior Bank, W20 - indeks giełdowy WIG20, USD - dla pary walut USD/PLN
• kod określający miesiąc wygaśnięcia kontraktu np.: H - marzec, M - czerwiec, U - wrzesień, Z - grudzień
• cyfry oznaczające rok wygaśnięcia np.: 26 - 2026 rok
• w przypadku kontraktów na indeksy giełdowe ostatnie dwie cyfry oznaczają wartość mnożnika na indeks WIG20, np.: 20 - mnożnik 20 zł

W obrocie giełdowym znajdują się kontrakty terminowe na indeksy: WIG20, mWIG40, WIG.GAMES5, WIG.MS-BAS, WIG.MS-FIN, waluty: USD, EURO, GBP i CHF oraz akcje spółek.

O   W20   T   26   2900

• symbol instrumentu np.: O - opcja          
• skrót nazwy instrumentu bazowego np.: W20 - indeks giełdowy WIG20
• kod określający miesiąc wygaśnięcia opcji:
   

  Miesiąc	Kod opcji kupna	Kod opcji sprzedaży
  styczeń	A	M
  luty	B	N
  marzec	C	O
  kwiecień	D	P
  maj	E	Q
  czerwiec	F	R
  lipiec	G	S
  sierpień	H	T
  wrzesień	I	U
  październik	J	V
  listopad	K	W
  grudzień	L	X



• cyfry oznaczające rok wygaśnięcia np.: 26 - 2026 rok
• kurs wykonania opcji np.: 2900 - kurs 2 900

Obecnie w obrocie giełdowym znajdują się tylko opcje na indeks WIG20.