BMR - wskaźniki referencyjne

Informacja dotyczy klientów korzystających z produktów opartych o WIBOR lub WIBID.

Administrator wskaźników referencyjnych - GPW Benchmark SA oraz Komisja Nadzoru Finansowego w dniu 18 maja 2026 roku opublikowali komunikaty dotyczące stopniowego wycofywania wskaźników wybranych tenorów wskaźników referencyjnych stopy procentowej WIBOR i WIBID.

Z opublikowanych informacji wynika, że dla najczęściej stosowanych wskaźników
(1M, 3M, 6M) ich publikacja będzie kontynuowana do 31 grudnia 2036 r. zgodnie z informacjami dostępnymi na stronach GPW Benchmark:

GPW Benchmark – Zaprzestanie opracowywania WIBID i WIBOR

oraz Komisji Nadzoru Finansowego:

KNF - Zaprzestanie opracowywania Terminów Fixingowych 1M, 3M, 6M WIBOR

Oznacza to, że po tej dacie i zakończeniu ich opracowywania wskaźniki te nie będą już publikowane i nie będą mogły być dalej wykorzystywane w instrumentach, umowach finansowych.

W przypadku zmian mających wpływ na Państwa umowę Bank przekaże stosowne informacje odrębnie.

„Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014 /17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014”. Całą treść rozporządzenia udostępniamy tutaj. Rozporządzenie BMR wprowadza zasady dotyczące opracowywania i stosowania wskaźników referencyjnych, aby zapewnić ich rzetelność, przejrzystość oraz odpowiedni poziom ochrony konsumentów.

Wskaźniki referencyjne to wskaźniki, na podstawie których banki ustalają oprocentowanie kredytów, depozytów oraz innych instrumentów finansowych. W przypadku kredytów oprocentowanie zmienne składa się ze stopy referencyjnej oraz marży banku. Stopa referencyjna (wskaźnik referencyjny) stosowana przy oprocentowaniu kredytów lub depozytów to m.in.: POLSTR, WIBOR, WIBID, EURIBOR.

• WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) to wskaźnik referencyjny stopy procentowej opracowywany i publikowany przez GPW Benchmark S.A. Odzwierciedla poziom oprocentowania, po jakim banki uczestniczące w ustalaniu tego wskaźnika mogłyby lokować środki pieniężne w innych bankach uczestniczących w ustalaniu wskaźnika na określone terminy Wskaźnik wyznaczany jest dla różnych terminów, w tym m.in. 1M, 3M i 6M.
• WIBID (Warsaw Interbank Bid Rate) to wskaźnik referencyjny stopy procentowej opracowywany i publikowany przez GPW Benchmark S.A. Odzwierciedla poziom oprocentowania, po jakim banki uczestniczące w ustalaniu tego wskaźnika mogłyby przyjmować środki pieniężne od innych banków uczestniczących w ustalaniu wskaźnika na określone terminy. Wskaźnik wyznaczany jest dla różnych terminów, w tym m.in. 1M, 3M i 6M
• POLSTR (Polish Short Term Rate) to wskaźnik referencyjny stopy procentowej, który bazuje wyłącznie na historycznych transakcjach depozytowych. GPW Benchmark S.A. wyznacza go na podstawie transakcji jednodniowych depozytów (overnight) zawieranych pomiędzy uczestnikami rynku pieniężnego.
• POLSTR Stopa Składana odzwierciedla stopę procentową, wyznaczaną zgodnie z metodą procentu składanego. Powstaje dzięki złożeniu jednodniowych stóp, które wyrażają dzienne wartości POLSTR w minionym terminie – odpowiednio 1 miesiąc, 3 miesiące i 6 miesięcy wstecz. Wyznaczane są zgodnie z Regulaminem Rodziny Indeksów Składanych POLSTR.
• WIRON (Warsaw Interest Rate Overnight) to wskaźnik referencyjny stopy procentowej, który bazuje wyłącznie na historycznych transakcjach depozytowych. GPW Benchmark S.A. wyznacza go na podstawie transakcji jednodniowych depozytów (overnight) zawieranych pomiędzy uczestnikami rynku pieniężnego.
• WIRON 1M Stopa Składana, to wskaźnik stopy procentowej dla polskiego złotego (PLN) dla tenoru (okresu) 1M (miesięczny) obliczany i publikowany przez podmiot GPW Benchmark S.A.
• EURIBOR (Euro Interbank Offered Rate) to wskaźnik referencyjny stopy procentowej opracowywany i publikowany przez European Money Markets Institute (EMMI). Odzwierciedla poziom stopy procentowej, po jakiej uczestnicy ustalania tego wskaźnika mogliby zawierać transakcje depozytowe w euro na określone terminy z innymi uczestnikami ustalania wskaźnika. Wskaźnik wyznaczany jest dla różnych terminów, w tym m.in. 1M, 3M, 6M i 12M.

• WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) to wskaźnik referencyjny w rozumieniu Rozporządzenia BMR, opracowywany i publikowany przez administratora, którym jest GPW Benchmark S.A. Zarówno administrator jak i sam proces opracowywania wskaźnika WIBOR podlegają nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego.
• WIBID (Warsaw Interbank Bid Rate) to wskaźnik referencyjny w rozumieniu Rozporządzenia BMR, opracowywany i publikowany przez administratora, którym jest GPW Benchmark S.A. Zarówno administrator, jak i proces opracowywania wskaźnika WIBID podlegają nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego.
• POLSTR („Polish Short Term Rate”) to wskaźnik referencyjny stopy procentowej opracowany przez GPW Benchmark S.A. na podstawie rzeczywistych transakcji depozytowych zawieranych na okres jednego dnia (tzw. transakcje overnight – ON) między instytucjami finansowymi i kredytowymi, a podmiotami przekazującymi dane. Podmiotami przekazującymi dane są wybrane banki uczestniczące w panelu danych administratora wskaźnika, reprezentujące istotną część krajowego rynku międzybankowego.
• WIRON (Warsaw Interest Rate Overnight) to wskaźnik referencyjny stopy procentowej opracowany przez GPW Benchmark S.A. na podstawie rzeczywistych transakcji depozytowych zawieranych na okres jednego dnia (tzw. transakcje overnight – ON) między instytucjami finansowymi i kredytowymi, a podmiotami przekazującymi dane. Podmiotami przekazującymi dane są wybrane banki uczestniczące w panelu danych administratora wskaźnika, reprezentujące istotną część krajowego rynku międzybankowego.
• EURIBOR (Euro Interbank Offered Rate) to wskaźnik referencyjny w rozumieniu Rozporządzenia BMR, opracowywany i publikowany przez administratora, którym jest European Money Markets Institute (EMMI). Zarówno administrator, jak i proces opracowywania wskaźnika EURIBOR podlegają nadzorowi właściwego organu nadzoru, którym jest Financial Services and Markets Authority (FSMA) z Belgii.

• opierać się na metodologii zgodnej z przepisami BMR
• odzwierciedlać rynek bazowy, którego pomiar jest celem wskaźnika
• być możliwe do zweryfikowania przez administratora
• być odporne na manipulację
• być przejrzyste dla odbiorców.

Metodologia ustalania wskaźników referencyjnych POLSTR, WIBOR i EURIBOR została dostosowana do postanowień BMR. W przypadku wskaźnika referencyjnego LIBOR, ze względu na brak chęci podmiotów do przekazywania danych dla jego ustalania, podjęto decyzję o jego stopniowym wycofaniu.

W Alior Banku przyjęliśmy plan na okoliczność zaprzestania opracowywania lub istotnej zmiany wskaźników referencyjnych wykorzystywanych w relacjach z klientami i odzwierciedlenia ich w odpowiednich umowach oraz instrumentach finansowych. Bank monitoruje działania po stronie regulatorów i administratorów wskaźników, zarówno na szczeblu krajowym, europejskim oraz ogólnoświatowym, w zakresie wskaźników referencyjnych

Od 2021 roku trwała reforma LIBOR, będąca globalnym i zorganizowanym procesem wycofywania się ze stosowania tego wskaźnika. W marcu 2021 roku Financial Conduct Authority (brytyjski organ sprawujący nadzór nad podmiotem odpowiedzialnym za opracowywanie LIBOR) opublikował stanowisko nakreślające przebieg tego procesu. Reforma zakończyła się z dniem 30 września 2024 roku, kiedy to zaprzestano publikacji ostatniego wskaźnika z rodziny LIBOR.

W tym czasie bank realizował działania przewidziane w przyjętym Planie Awaryjnym oraz stosował odpowiednie klauzule umowne dotyczące zaprzestania publikacji wskaźników referencyjnych – tam, gdzie były one zawarte w umowach z klientami. W przypadkach, gdy takie klauzule nie występowały, Bank podejmował dodatkowe działania, w tym indywidualną komunikację z klientami, mającą na celu umożliwienie zawarcia aneksów dostosowujących umowę do nowych warunków, w szczególności poprzez wskazanie nowego wskaźnika referencyjnego.

Uprawnienia ustawodawcy krajowego oraz Komisji Europejskiej

W dniu 7 lipca 2022 roku przyjęta została ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, na podstawie której została zmieniona między innymi ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 roku o nadzorze makroostrożnościowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym w której zostały wprowadzone odpowiednie, przewidziane w BMR mechanizmy pozwalające na ustawowe wyznaczenie zamiennika kluczowego wskaźnika referencyjnego, jakim jest WIBOR. Zgodnie z przyjętą ustawą, aby proces wyznaczania zamiennika kluczowego wskaźnika referencyjnego mógł się rozpocząć, w pierwszej kolejności musi nastąpić zdarzenie, o którym mowa w art. 23c BMR polegające np. na ogłoszeniu zaprzestania opracowywania wskaźnika WIBOR lub na ogłoszeniu braku jego reprezentatywności. Ustawa zawiera umocowanie dla Ministra właściwego do spraw instytucji finansowych, do wydania rozporządzenia, w którym określone zostaną:

• zamiennik albo zamienniki kluczowego wskaźnika;
• korektę spreadu, o której mowa w art. 23b ust. 9 lit. b BMR, oraz metodę jej ustalania;
• odpowiednie zmiany dostosowawcze, o których mowa w art. 23b ust. 9 lit. c BMR;
• datę albo daty rozpoczęcia stosowania zamiennika albo zamienników.

Zgodnie z ustawą, treść rozporządzenia, o którym mowa wyżej, będzie przede wszystkim uwzględniać rekomendację Komitetu Stabilności Finansowej oraz stanowisko KNF w tym zakresie.

Zgodnie z BMR, Komisja Europejska może wyznaczyć zamiennik (inny wskaźnik referencyjny) dla wskaźnika referencyjnego, który przestanie być opracowywany. Komisja na podstawie Rozporządzenia BMR wyznaczyła w październiku 2021 z mocy prawa1 ustawowe zamienniki dla wskaźnika referencyjnego LIBOR CHF – są nimi wskaźniki z rodziny SARON Compound odpowiadające terminami poszczególnym terminom wycofanego wskaźnika LIBOR CHF. Klienci Banku, których dotyczyła ta zmiana otrzymali przewidziane w umowie informacje na ten temat.
 

1. Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/1847 z dnia 14 października 2021 r.
    

Od 3 listopada 2026 r. Bank oferuje kredyty hipoteczne z uwzględnieniem wskaźnika referencyjnego POLSTR 1M Stopa Składana. Zmiana wynika z reformy wskaźników referencyjnych stopy procentowej w Polsce. Nowy wskaźnik ma zastosowanie dla formularzy informacyjnych wygenerowanych od 3.11.2026 r.

Wnioski o kredyt hipoteczny złożone na podstawie ważnych formularzy informacyjnych wygenerowanych do 02.11.2026 r., będą rozpatrywane w oparciu o dotychczasowy wskaźnik referencyjny WIBOR 3M. Dla wniosków kredytowych procesowanych na wskaźniku WIBOR 3M decyzja kredytowa musi zostać wydana w 2026 r.